۱۸:۳۷:۳۶ - پنج شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۵
داغ کن - کلوب دات کام اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب اشتراک گذاری در گوگل پلاس اشتراک گذاری در دنبالر اشتراک گذاری در فیس نما
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان شرقی:
آبخیزداری آذربایجان شرقی برای افزایش ذخیره آب‌های زیرزمینی اجرایی شود
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی گفت: پخش و عدم تمرکز سیلاب نقش مؤثری در غنـای خاک، ذخیره آب‌های زیرزمینی، احیاء و تقویت پوشش گیاهی و جلوگیری از حرکت شن‌های روان دارد.

در مناطق خشک و نیمه‌خشک، به دلیل استمرار بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی نسبت به تغذیه طبیعی، آبخوان‌ها خالی‌شده‌اند و درنتیجه این تصور به وجود آمده که چنین عرصه‌هایی غیرتولیدی بوده و شرایط بیابانی بر آنها حاکم است.

 

حال‌آنکه نفوذپذیری زیاد، قابلیت ذخیره‌سازی فراوان آب در رسوبات درشت‌دانه و توان طبیعی سیلاب در بارورسازی این عرصه‌ها، امروزه تأثیر خود را در بحث نوین و کارآمد پخش سیلاب بر آبخوان‌ها ظاهر ساخته است. پخش سیلاب بر آبخوان‌ها یک حرکت چندجانبه درزمینهٔ مبارزه با کم‌آبی و حفاظت از آب‌وخاک است.

از ویژگی‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک، علاوه بر کمبود و نقصان بارندگی، نزول بارش‌هایی با شدت زیاد و کوتاه‌مدت است، این حالت در اکثر مواقع به وقوع سیلاب‌های حجیمی منجر می‌شود و این سیلاب‌ها رسوبات فراوانی دارند که در صورت گسترش آن‌ها در سطح اراضی، خصوصیات خاک را تغییر می‌دهند.

پخش سیلاب نقش مؤثری در غنـای خاک و ذخیره آب‌های زیرزمینی دارد

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری تسنیمدر تبریز، با اشاره به اینکه بهبود کیفیت برخی از خواص فیزیکی و شیمیایی خاک در اثر پخش سیلاب به جای تمرکز آن اظهار داشت: این وضعیت شامل متعادل‌تر شدن بافت و شرایط رطوبتی خاک، اصلاح وضعیت فیزیـکی و شیمیایی خاک، افزایش برخی عناصر و درنتیجه افزایش حاصلخیزی خاک نسبت به وضعیت قبل از اجرای عملیات پخش سیلاب است.

وی ادامه داد: این شرایط درنهایت به ایجاد شرایط مناسب برای رشد گیاهان مرتعی و نهال‌های کاشته شده و درنتیجه تغییر چشم‌انداز این مناطق ازلحاظ اکولوژیکی منتهی می‌شود.

حسین لطفعلی زاده، با بیان اینکه از ویژگی‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک، علاوه بر کمبود و نقصان بارندگی، نزول بارش‌هایی با شدت زیاد و مدت کوتاه است، گفت: این حالت در اکثر مواقع به وقوع سیلاب‌های حجیمی منجر می‌شود و این سیلاب‌ها رسوبات فراوانی دارند که در صورت گسترش آن‌ها در سطح اراضی، خصوصیات خاک را تغییر می‌دهند.

وی افزود: کنترل و هدایت مازاد روان آب داخل بستر رودخانه‌های فصلی و دائمی از بستر اصلی به کانال‌های آبگیر و یا ذخیره‌ای در اراضی حاشیه‌ای و یا استخرهای ذخیره‌ای، به‌صورت کنترل‌شده و گسترش و پخش سیلاب در اراضی غیر حاصلخیز با نفوذپذیری بالا به‌منظور تغذیه در آبخوان و همچنین استفاده مدیریت‌شده در سطح الارض به جهت آبیاری تکمیلی اراضی زراعی و باغی است.

سیلاب‌ها همواره حاوی مواد محلول و معلق مفید برای بهبود بافت و اصلاح خاک هستند

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، با اشاره به مواد محلول و معلق سیلاب‌ها، گفت: سیلاب‌ها همواره حاوی مواد محلول و معلق هستند که در اکثر موارد به‌مرورزمان با ته‌نشست و انباشت آنها باعث بهبود بافت و اصلاح خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک می‌شود.

وی افزود: در برخی موارد نیز ممکن است سیلاب‌ها  اثر منفی در خاک نظیر کاهش نفوذپذیری و شور و سدیومی شدن اراضی داشته باشد و بر این اساس، ضرورت بررسی اثرات کمی و کیفی پخش سیلاب بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی در پهنه‌های پخش سیلاب‌ها اجتناب‌ناپذیر است.

لطفعلی زاده خاطرنشان کرد: پخش سیلاب نقش مؤثری در غنـای خاک، ذخیره آب‌های زیرزمینی، احیاء و تقویت پوشش گیاهی و جلوگیری از حرکت شن‌های روان دارد.

معمولاً پخش سیلاب در مناطق تخریب شده صورت می‌پذیرد

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی با اشاره به مناطق مستعد برای رخ داد سیل، یادآور شد: معمولاً پخش سیلاب در مناطقی صورت می‌پذیرد که فرسوده و تخریب شده بوده و همواره تحت تأثیر سیلاب‌های مکرر مورد تهدید قرار دارند.

وی با اشاره به تأثیر پخش سیلاب در میزان نفوذپذیری خاک تأکید کرد: بررسی پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که پخش سیلاب و رسوب‌گذاری در سه محور اصلاح و بهبود بافت خاک، تغییر کیفیت شیمیایی و زیستی خاک و تغییر در میزان نفوذپذیری خاک بر خواص خاک مؤثر است.

رسوبات ریزدانه موجود سیلاب تغییراتی در بافت خاک حاصل می‌کند

رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجان شرقی نیز در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، اظهار داشت در زمان پخش سیلاب به‌صورت هدایت‌شده املاح موجود آلی و معدنی ازجمله پتاس، ازت، فسفر در داخل سیلاب که از ارتفاعات بالادست حوضه‌های آبخیز فرسایش و بر بستر فرسوده دشت سیلابی رسوب نموده است، سبب حاصلخیزی این اراضی می‌شود.

وی با اشاره به نقش رسوبات موجود در سیلاب‌ها در بهبود وضعیت فیزیکی افزود: رسوبات ریزدانه موجود سیلاب تغییراتی در بافت خاک حاصل می‌نماید که به‌طور عمده تغییراتی در بهبود وضعیت فیزیکی و شیمیایی خاک در بستر فرسوده حاصل می‌شود.

جمشید یاراحمدی تشریح کرد: هدایت سیلاب به کانال یا استخرهای ذخیره‌ای بر روی مخروط افکنه که از نفوذپذیری بالایی برخوردار بوده و تغذیه از کف استخرها عاملی برای تغذیه آب‌های زیرزمینی خواهد بود.

هدایت سیلاب به کانال‌های پخش و گسترش سیلاب تغذیه آب‌های زیرزمینی را در پی دارد

رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجان شرقی، از مزایای هدایت سیلاب به نهرهای غلام‌گردشی گفت و ادامه داد: هدایت سیلاب به کانال‌های پخش و گسترش سیلاب در نهرهای غلام‌گردشی در مخروط افکنه های با شیب ۴ تا ۵% و تغذیه در بستر نهرها تغذیه آب‌های زیرزمینی را در پی دارد.

وی افزود: مثل اراضی حاصلخیز اکثر دشت‌های بزرگ همچون گرگان، خوزستان، جلگه ارس و…، به‌مرورزمان افق‌های مختلف در سطح خاک تشکیل‌شده که منطقه قابل توسعه کشت گیاه و نهال تحقق می‌یابد.

یاراحمدی تأکید کرد: هدایت روان آب یا سیلاب به داخل کانال‌های پخش و گسترش در اراضی کمتر از شیب ۲% و تغذیه در سطح بستر مخروط افکنه را در تغذیه آب‌های زیرزمینی تأثیرگذار می‌دانند.

به گزارش تسنیم، کنترل و مهار سریع و کم‌هزینه سیلاب همراه با کاهش خسارت‌های وسیع ناشی از آن، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی در زمین‌های کم‌ارزش، تبدیل اراضی غیرقابل استفاده در آبرفت‌های درشت‌دانه و مخروط افکنه ها به مراتع مشجر، جلوگیری از گسترش بیابان‌ها و اراضی بایر و بیابانی پایین‌دست و فراهم کردن زمینه‌های تبدیل آنها به اراضی کشاورزی مناسب، ازجمله اهداف پخش سیلاب بر آبخوان‌ها است.

از دیگر اهداف این پخش سیل، مهار و تثبیت کانون‌های تولید شن‌های روان در عرصه پخش سیلاب با پوشاندن آنها به‌وسیله رسوبات ریزدانه و حذف کانون‌های مذکور با تبدیل اراضی به رویشگاه‌های جنگلی و مرتعی، افزایش تولیدات کشاورزی با فعال شدن اراضی جدید کشاورزی، جنگلی و مرتعی در قالب پروژه‌های اقتصادی و زودبازده و بهینه‌سازی محیط‌زیست با کاهش عرصه‌های بایر و بیابانی و توسعه عرصه‌های جنگلی، مرتعی و کشاورزی است.

منبع: خبرگزاری تسنیم

کانال تلگرام اوجا تبریز
داغ کن - کلوب دات کام اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب اشتراک گذاری در گوگل پلاس اشتراک گذاری در دنبالر اشتراک گذاری در فیس نما
CLOSE
CLOSE